تبلیغات
وبلاگ تخصصی حقوق - گواهى و شهادت

شـهـادت و گـواهـى بـراى اثـبـات حـق و ابـطـال باطل از اهمیت بسزایى برخوردار است و اسلام پیروانش را به آن دعوت مى كند، چنان كه قرآن كریم مى فرماید:
(
یـا اَیُّهـَا الَّذیـنَ امـَنـُوا كـُونـُوا قـَوّامـیـنَ بـِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلّهِ وَ لَوْ عَلى اَنْفُسِكُمْ اَوِالْوالِدَیْنِ وَالاَْقْرَبینَ ...) (اى كسانى كه ایمان آورده اید، به عدالت فرمانروا باشید و براى خدا شهادت دهید، هر چند به زیان خود یا پدر و مادر یا خویشاوندان شما باشد.
و نیز مى فرماید:
(
وَ لا یَاءْبَ الشُّهَداءُ اِذا ما دُعُوا)()
شاهدان چون به شهادت دعوت شوند، نباید از شهادت خوددارى كنند.
و در جاى دیگركسانى راكه شهادت خود رامى پوشانندموردنكوهش قرارداده ، مى فرماید:
(
وَ مَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللّهِ)()
ستمكارتر از كسى كه گواهى خود را از خدا پنهان مى كند، كیست ؟
امام باقر علیه السلام فرمود: رسول خدا صلى اللّه علیه و آله مى فرماید:
كـسـى كـه گـواهى خود را بپوشد، یا گواهى (نا حقى) بدهد تا خون مسلمانى ریخته شود، یا مال مسلمانى كم شود، روز قیامت تا چشم كار مى كند صورتش تاریك بوده و سیاهى عجیبى در آن است و مردم او را به اسم و نَسَبَش مى شناسند و كسى كه براى اظهار حق مسلمانى گواهى دهد، روز قیامت تا چشم كار مى كند صورتش نورافشانى مى كند و مردم او را به اسم و نَسَبَش مى شناسند.
صفات شاهد
1
ـ بلوغ
2
ـ عقل
صفات شاهد
3 ـ ایمان
4
ـ عدالت
5
ـ حلال زادگى
6
ـ متهم نبودن
اینك توضیح موارد مزبور:
1
ـ شـهـادت دخـتـربـچـه نـابالغ بطور مطلق اعتبار ندارد، ولى شهادت پسربچه نابالغ چند صورت دارد:
الف ـ شهادت طفل غیرممیز بطور مطلق معتبر نیست .
ب ـ شهادت طفل ممیز در غیر قتل و جَرْح معتبر نیست .
ج ـ در قـتـل و جـرح نـیـز تـا بـه سـنّ ده سـال نـرسـیـده بـاشـد، اعـتـبـار نـدارد، امـا اگر به ده سال رسیده باشد در قبول شهادتش در مورد قتل و جرح تردید است .(
2
ـ شهادت دیوانه پذیرفته نمى شود.
3
ـ شـهـادت غـیـرمـؤ مـن بـطور مطلق ـ اعم از اینكه به نفع یا ضرر مؤ من و غیرمؤ من باشد ـ
4 ـ عـدالت مـلكـه اى اسـت كـه (انسان را) از معصیت خداى تعالى باز مى دارد. بنابر شرط عدالت ، شـهـادت فـاسق (كسى كه مرتكب گناهان كبیره یا مصرّ بر صغیره است) پذیرفته نمى شود، بلكه مرتكب صغیره نیز بنابر احتیاط واجب ، فاسق است . از این رو، شهادت او جز با توبه و ظهور عدالت پذیرفته نمى شود.
5
ـ طـبـق شـرط پـنـجـم (حـلال زاده بـودن) شـهـادت ولدالزنـا اگـر چـه اظـهـار اسـلام كـنـد و عادل هم باشد، پذیرفته نیست .
6
ـ منظور از متهم نبودن شهود، آن است كه به موارد زیر متهم نباشند:
الف ـ شهادت او نفعى براى شخص خود دربر داشته باشد.
ب ـ با شهادتش ضررى از او رفع شود.
ج ـ شهادت شخص بر ضد دشمنش (كه خصومت دنیوى با او دارد) باشد.
د ـ كسى كه در كوچه و بازار كارش گدایى است .
ص چند مساءله
1
ـ نـَسـَب مـانـع از پـذیـرفـتـن شـهـادت نیست ، مانند شهادت پدر به نفع یا ضرر فرزند و شـهـادت فرزند به نفع پدر، شهادت برادر به نفع یا ضرر برادرش و نیز شهادت بعضى از بستگان به نفع یا ضرر بعضى دیگر.
2
ـ شـهـادت مـرد بـه نـفـع یـا ضـرر هـمـسـرش و نـیـز شـهـادت زن بـه نفع یا ضرر شوهرش پذیرفته مى شود.
3
ـ شـهادت دوست به نفع یا ضرر دوستش پذیرفته مى شود، هر چند دوستى آنها
4 ـ كسى كه مـشـهـور بـه فـسـق اسـت ، اگـر تـوبـه كـنـد بـراى ایـنـكـه شـهـادتـش قـبول شود، شهادتش پذیرفته نمى شود، تا اینكه معلوم شود كه استمرار بر صلاح دارد و مـلكـه بـازدارنـده از گـنـاه در او تحقق یافته است . درباره هر مرتكب كبیره ، بلكه صغیره نیز حـال چـنـیـن اسـت . بنابراین ، معیار قبول شهادت ، عدالت است كه به ظهور صلاح ، احراز شده اسـت . پـس اگـر تـوبـه كـنـد و از او صـلاح ظاهر شود، حكم به عدالت او مى شود و شهادتش قبول مى گردد.
5
ـ مـعـیـار بـراى شـاهـدشـدن ، علم قطعى و یقین است ، خواه مستند به حواس ظاهرى مانند دیدن ، شـنـیـدن بـاشـد و یـا از را ه تـواتـر و شـهـرت بـه دسـت آمـده بـاشـد، ولى جـواز عـلم حـاصـل از راه غـیـر عـادى مـانـنـد جـفـر و رمـل ، مـشـكـل اسـت هـر چـنـد بـراى عـالم بـه آن حـجـّت باشد.
دقت در اداى شهادت
از مسائل مهم شهادت ، دقّت در اداى آن است ، بدین معنا كه گواه باید دقّت كند جز به آنچه كه یـقـیـن دارد و به چشم خود دیده یا به گوش خود شنیده ، سخنى نگوید و آنچه مى گوید باید مـثـل آفـتـاب بـرایـش روشـن بـاشـد، چـنـان كـه از پـیـامـبـر اكـرم صـلى اللّه عـلیـه و آله نـقـل شـده كـه وقـتـى دربـاره شـهـادت از آن حـضـرت سـؤ ال شد، فرمود:
(
آیـا آفـتـاب را مـى بـیـنـى ؟ بـه مـثـل (روشـنایى) آفتاب شهادت بده ، یا ترك (شهادت) كن .)


نویسنده :مسعود عرفانیان

 




طبقه بندی: آیین دادرسی مدنی،

تاریخ : شنبه 28 بهمن 1391 | 09:20 ب.ظ | نویسنده : sarina . | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • سحر دانلود